ધર્મથી સમાજ પરિવર્તન: પૂજ્ય વિરલબાપુએ જાહેર કર્યો અંતિમધામ ટ્રસ્ટનો રાષ્ટ્રીય સંકલ્પ

અમદાવાદ: ભારત હજારો વર્ષોથી આધ્યાત્મિકતા, સંસ્કાર અને માનવતાના માર્ગે વિશ્વનું માર્ગદર્શન કરતું આવ્યું છે, પરંતુ વર્તમાન સમયમાં દેશ સામે એક અભૂતપૂર્વ અને બેવડો પડકાર ઊભો થયો છે. એક તરફ જ્યાં દેશમાં ભવ્ય મંદિરોનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે, ત્યાં બીજી તરફ દેશનું ભવિષ્ય એવા હજારો યુવાનો ડ્રગ્સ અને નશાના ગંભીર વ્યસનમાં હોમાઈ રહ્યા છે. પરિવારોમાં વિખવાદ વધી રહ્યા છે, ડિપ્રેશન અને માનસિક તણાવે યુવાધનને ઘેરી લીધું છે, અને રોજગારીના અભાવે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી મોટા પાયે સ્થળાંતર થઈ રહ્યું છે. આ આર્થિક અને સામાજિક વિષમતા વચ્ચે અનેક ગરીબ પરિવારો આજે પણ શિક્ષણ, આરોગ્ય અને સન્માનજનક અંતિમ સંસ્કાર જેવી પાયાની જરૂરિયાતો માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. આ જટિલ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને અંતિમધામ ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટે માત્ર ધાર્મિક પ્રવચનો કે કથાઓ પૂરતું સીમિત ન રહેતા, “ધર્મથી સમાજ પરિવર્તન” ની દિશામાં એક વ્યાપક અને ક્રાંતિકારી રાષ્ટ્રીય જનઆંદોલન શરૂ કરવાનો મક્કમ સંકલ્પ જાહેર કર્યો છે.

અમદાવાદ ખાતે આયોજિત એક વિશેષ પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા સંસ્થાના પ્રેરણામૂર્તિ પૂજ્ય વિરલબાપુએ ધર્મની વ્યાખ્યાને વ્યાપક સ્વરૂપ આપતા જણાવ્યું હતું કે, “ધર્મનો હેતુ ક્યારેય માત્ર મંદિરની ચાર દીવાલો સુધી સીમિત હોઈ શકે નહીં. ધર્મનો સાચો અને વાસ્તવિક અર્થ માનવસેવા, ચારિત્ર્ય ઘડતર, ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ, સર્વાંગી સ્વાસ્થ્ય, પર્યાવરણનું રક્ષણ અને રાષ્ટ્ર નિર્માણ છે. ઈશ્વરને સોનાના મંદિરોની કોઈ જરૂર નથી; વાસ્તવમાં ભગવાનના સંતાનો સમાન પ્રત્યેક નાગરિકનું જીવન સોનેરી અને સુખી બનવું જોઈએ.” બાપુએ વધુમાં ઉમેર્યું કે આજની આધુનિક અને શિક્ષિત પેઢી અંધશ્રદ્ધા કે રૂઢિચુસ્તતાને સ્વીકારતી નથી, તેને તર્ક, વિજ્ઞાન અને પુરાવા પર ભરોસો છે. તેથી સમયની માગ છે કે ધર્મને વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણથી રજૂ કરવામાં આવે. આ હેતુસર ટ્રસ્ટ દ્વારા દેશવ્યાપી “વિજ્ઞાન અને ધર્મ – Two Sides of One Coin” અભિયાન શરૂ કરવામાં આવશે, જેના અંતર્ગત ગાયના ઘીનો દીવો, વૈદિક યજ્ઞો, તિલક, આરતી, તુલસી અને પીપળાનું મહત્વ, ઉપવાસ જેવી સનાતન પરંપરાઓ પાછળ છુપાયેલા વૈજ્ઞાનિક, સાંસ્કૃતિક અને આરોગ્યલક્ષી પાસાઓને વૈજ્ઞાનિક પુરાવા સાથે સરળ ભાષામાં વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો સમક્ષ રજૂ કરાશે.

યુવા પેઢીના સંકટ પર ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરતા પૂજ્ય વિરલબાપુએ ચેતવણીના સુરમાં જણાવ્યું કે, “આવનારી સદીનું સૌથી મોટું યુદ્ધ સરહદો પર હથિયારોથી નહીં, પરંતુ ડ્રગ્સની લત સામે, માનસિક ડિપ્રેશન સામે, પરિવારોના વિખવાદ સામે અને સંસ્કારોના પતન સામે લડવાનું છે. જો આપણે આજે યુવાનોને સાચી દિશા અને મૂલ્યો નહીં આપીએ, તો આવતીકાલે માત્ર આપણું અર્થતંત્ર જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર સામાજિક માળખું નષ્ટ થઈ જશે અને સમાજે તેની ભારે કિંમત ચૂકવવી પડશે.” આ જનજાગૃતિ અભિયાનના ભાગરૂપે ટ્રસ્ટ દ્વારા રાજ્યવ્યાપી ડ્રગ્સમુક્તિ ઝુંબેશ, મફત યોગ અને ધ્યાન કેન્દ્રો, પરિવાર સંસ્કાર મિશન, માનસિક સ્વાસ્થ્ય જાગૃતિ કાર્યક્રમો, યુવા વ્યક્તિત્વ વિકાસ શિબિરો અને શાળાઓમાં મૂલ્યઆધારિત શિક્ષણ અભિયાનનો પ્રારંભ કરવામાં આવશે. સામાજિક ઉત્તરદાયિત્વના ભાગરૂપે, આગામી ગુરુ પૂર્ણિમાના પવિત્ર અવસરે એક વિશાળ રક્તદાન મહાયજ્ઞ યોજાશે, તેમજ ગૌરી વ્રત દરમિયાન દીકરીઓના સ્વાસ્થ્યના રક્ષણ માટે વિશેષ પોષણ અને સ્વાસ્થ્ય અભિયાન હેઠળ પૌષ્ટિક આહારનું વિનામૂલ્યે વિતરણ કરવામાં આવશે.

ટ્રસ્ટ દ્વારા સમાજના નવઉત્થાન માટે બે ઐતિહાસિક અને મહત્વાકાંક્ષી સેવા પ્રકલ્પોની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. પ્રથમ પ્રકલ્પ ‘વૃંદાવન ધામ’ છે, જે અંતર્ગત ૧૦૦૦ નિરાધાર નંદીઓ માટે એક આધુનિક નંદીશાળા, પવિત્ર નર્મદા પરિક્રમાવાસીઓ માટે અવિરત અન્નપૂર્ણા ભંડાર, નિરાધાર વૃદ્ધો માટે આશ્રયસ્થાન, ગૌ-આધારિત સંપૂર્ણ પ્રાકૃતિક ખેતી મોડેલ અને આધ્યાત્મિક સંશોધન કેન્દ્રની સ્થાપના કરવામાં આવશે. જ્યારે બીજો પ્રકલ્પ ‘મા મકરવાહિની મોક્ષધામ ફાઉન્ડેશન’ (ચાણોદ) ખાતે સાકાર થશે, જેના દ્વારા દેશભરમાંથી આવતા કોઈપણ પરિવાર માટે સંપૂર્ણપણે નિઃશુલ્ક અસ્થિ વિસર્જન અને મોક્ષસેવા પૂરી પાડવામાં આવશે, જેથી આર્થિક તંગીના કારણે કોઈ ગરીબ પરિવાર પોતાના પિતૃઓ પ્રત્યેના ધાર્મિક અને નૈતિક કર્તવ્યથી વંચિત ન રહે. પૂજ્ય વિરલબાપુના દિવ્ય માર્ગદર્શન હેઠળ કાર્યરત અંતિમધામ આશ્રમનું વિઝન સનાતન સંસ્કૃતિના શાશ્વત મૂલ્યોના રક્ષણ સાથે ગ્રામીણ વિકાસ, પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને આત્મનિર્ભર સમાજનું નિર્માણ કરવાનું છે. આ તમામ સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘના સસ્ટેનેબલ ડેવલોપમેન્ટ ગોલ્સ (SDGs) જેવા કે આરોગ્ય, ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ, મહિલા સશક્તિકરણ, ટકાઉ કૃષિ અને સામાજિક સમાનતા સાથે સીધી સુસંગત છે.

પત્રકાર પરિષદના અંતમાં પૂજ્ય વિરલબાપુએ દેશના તમામ ધાર્મિક ટ્રસ્ટો, ઉદ્યોગપતિઓ, તબીબો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને સેવાભાવી નાગરિકોને એક થવા ખુલ્લું આહ્વાન આપતા કહ્યું કે, “હવે સમય પાકી ગયો છે કે આપણે ધર્મને માત્ર મંદિરો પૂરતો મર્યાદિત રાખવાને બદલે સમાજના પ્રત્યેક ઘર સુધી, પીડિતો સુધી લઈ જઈએ. જ્યાં વ્યસની યુવાનને નવું જીવન મળે, ગરીબ બાળકને શિક્ષણ મળે, દીકરીને પોષણ મળે, વૃદ્ધોને આદરભેર સન્માન મળે અને ગરીબ પરિવારને મુશ્કેલીના સમયે સહારો મળે — સાચા અર્થમાં ત્યાં જ ઈશ્વરનો વાસ છે.” રાષ્ટ્ર નિર્માણનો મક્કમ સંકલ્પ દોહરાવતા તેમણે જણાવ્યું કે આપણા મંદિરો ભવ્ય હોય તે ગૌરવની વાત છે, પરંતુ તેનાથી પણ વધુ ભવ્ય આપણા નાગરિકોના સંસ્કાર હોવા જોઈએ. ગૌમાતા સુરક્ષિત હોય, ખેડૂતો આત્મનિર્ભર અને સમૃદ્ધ હોય, યુવાધનને વ્યસનમુક્તિ મળે અને સમાજના અંતિમ વ્યક્તિને ગૌરવપૂર્ણ જીવન જીવવાનો અધિકાર મળે એ જ સાચો સનાતન ધર્મ છે. આ પ્રક્રિયાને વેગ આપવા અંતિમધામ આશ્રમે દેશ સમક્ષ પોતાનો મૂળ મંત્ર જાહેર કર્યો છે: “ધર્મથી સંસ્કાર… સંસ્કારથી સેવા… સેવાથી સમાજ… સમાજથી સમૃદ્ધ રાષ્ટ્ર… અને સમૃદ્ધ રાષ્ટ્રથી વિશ્વકલ્યાણ.”