સન મોબિલિટી (SUN Mobility) HEV બિઝનેસે પ્રવાસ 5.0 (Prawaas 5.0) માં ટાટા સ્ટારબસ EV પ્લેટફોર્મ સાથે વિશ્વનું સૌપ્રથમ મોડ્યુલર મલ્ટી-બેટરી સ્વેપબલ સોલ્યુશન પ્રદર્શિત કર્યું

ભારતની 12 બિલિયન યુએસ ડોલરની કોમર્શિયલ બસ માર્કેટને મોટા પાયે કાર્બનમુક્ત કરવાનો લક્ષ્યાંક

ગાંધીનગર, 09 જુલાઈ, 2026: ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને બેટરી સ્વેપિંગ (બેટરી બદલવાની) સુવિધા પૂરી પાડતી વૈશ્વિક અગ્રણી કંપની સન મોબિલિટીએ, ગાંધીનગર, ગુજરાત ખાતે યોજાયેલા ભારતના સૌથી મોટા બસ અને મોબિલિટી પ્રદર્શન ‘પ્રવાસ 5.0’ માં ટાટા સ્ટારબસ 12m EV પ્લેટફોર્મ સાથે તેના હેવી ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સ (HEV) બિઝનેસ અંતર્ગત વિશ્વનું સૌપ્રથમ મોડ્યુલર મલ્ટી-બેટરી સ્વેપબલ સોલ્યુશન રજૂ કર્યું છે.

આ પ્રસંગે સન મોબિલિટી HEVના સીઇઓ અશોક અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે, “ઇલેક્ટ્રિફિકેશનનો આગામી તબક્કો માત્ર વાહનો દ્વારા જ નહીં, પરંતુ તેમને પાવર આપતી એનર્જી ઇકોસિસ્ટમ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થશે. ટાટા સ્ટારબસ EV પ્લેટફોર્મ પર વિશ્વના સૌપ્રથમ મોડ્યુલર મલ્ટી-બેટરી સ્વેપબલ સોલ્યુશનનું અમારું આ પ્રદર્શન દર્શાવે છે કે કેવી રીતે એક સિંગલ બેટરી સ્વેપિંગ પ્લેટફોર્મ સ્ટાફ પરિવહન, સિટી ટ્રાન્ઝિટ અને ઇન્ટરસિટી (આંતર-શહેર) ફ્લીટ્સ એમ તમામ સેવાઓ માટે સમાન રીતે ઉપયોગી બની શકે છે, તે પણ પરવડે તેવી કિંમત કે ઓપરેશનલ વિશ્વસનીયતા સાથે કોઈપણ બાંધછોડ કર્યા વિના. અમે તેને કોમર્શિયલ ટ્રાન્સપોર્ટેશનમાં EV ના મોટા પાયે પ્રમોશન તરફનું એક વાસ્તવિક પગલું માનીએ છીએ.”

આ જાહેરાત અંગે વાત કરતા સન મોબિલિટીના સહ-સ્થાપક અને ચેરમેન ચેતન મૈનીએ જણાવ્યું હતું કે, “જ્યારે અમે સન મોબિલિટીની સ્થાપના કરી, ત્યારે અમારો વિઝન એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની પુનઃકલ્પના કરીને ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટીને પરંપરાગત ટ્રાન્સપોર્ટ જેટલી જ અનુકૂળ, સ્કેલેબલ (વિસ્તૃત કરી શકાય તેવી) અને આર્થિક રીતે સક્ષમ બનાવવાનો હતો. પ્રવાસ 5.0 માં ટાટા સ્ટારબસ EV સાથે પ્રદર્શિત વિશ્વનું સૌપ્રથમ મોડ્યુલર મલ્ટી-બેટરી સ્વેપબલ સોલ્યુશન આ પ્રવાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે. અમારું માનવું છે કે આ મોડ્યુલર મલ્ટી-બેટરી સ્વેપિંગ સોલ્યુશન વિવિધ ઉપયોગો માટે ખર્ચ-અસરકારક અને ઓપરેશનલ રીતે કાર્યક્ષમ ઉર્જા સોલ્યુશન પ્રદાન કરીને કોમર્શિયલ વ્હીકલ ઇકોસિસ્ટમમાં મોટા પાયે ઇલેક્ટ્રિફિકેશનના માર્ગો ખોલવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. ભારત જ્યારે સ્વચ્છ ગતિશીલતા (ક્લીન મોબિલિટી) તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે, ત્યારે અહીં ડિઝાઇન અને ઉત્પાદિત થયેલી ટેક્નોલોજીઓ માત્ર દેશમાં કોમર્શિયલ ટ્રાન્સપોર્ટેશનને જ નહીં બદલી શકે, પરંતુ ભારતને આગામી પેઢીના ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી સોલ્યુશન્સમાં વૈશ્વિક લીડર તરીકે પણ સ્થાપિત કરી શકે છે.”

આ અભૂતપૂર્વ સોલ્યુશનનું ઉદ્ઘાટન ભારત સરકારના ભારે ઉદ્યોગ મંત્રાલયના ડાયરેક્ટર શ્રી અમરેન્દ્ર સિંહ કિશોર દ્વારા ટાટા મોટર્સ કોમર્શિયલ વ્હીકલ્સના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ અને બિઝનેસ હેડ આનંદ એસ., ટાટા મોટર્સ કોમર્શિયલ વ્હીકલ્સના પ્રોડક્ટ પ્લાનિંગ હેડ ટીવી શ્રીનિવાસ, સન મોબિલિટીના સહ-સ્થાપક અને ચેરમેન ચેતન મૈની અને સન મોબિલિટી – HEV બિઝનેસના સીઇઓ અશોક અગ્રવાલની પ્રેરક ઉપસ્થિતિમાં કરવામાં આવ્યું હતું. ગાંધીનગર, ગુજરાત ખાતે 9 થી 11 જુલાઈ દરમિયાન યોજાઈ રહેલા આ કાર્યક્રમમાં અગ્રણી બસ અને કાર ઓપરેટર્સ, વ્હીકલ OEMs (ઓરિજિનલ ઇક્વિપમેન્ટ મેન્યુફેક્ચરર્સ) અને નીતિ નિર્માતાઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે.

સન મોબિલિટી હેવી ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સ (HEV) એ કોમર્શિયલ વાહનો માટે એક મોડ્યુલર મલ્ટી-બેટરી સ્વેપિંગ સોલ્યુશન વિકસાવ્યું છે, જે ફ્લીટ ઇલેક્ટ્રિફિકેશનમાં આવતા મુખ્ય અવરોધો જેમ કે વાહનની ઊંચી પ્રારંભિક કિંમત, ચાર્જિંગ દરમિયાન થતો વેડફાટ, ઓપરેશનલ બિનકાર્યક્ષમતા અને મર્યાદિત સ્કેલેબિલિટીને દૂર કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે.

ભારતનું ઇલેક્ટ્રિક બસ માર્કેટ હાલમાં એક મહત્વના વળાંક પર છે. અગાઉના સરકારી આદેશો જેવા કે FAME II અને વર્તમાન PM E-Drive તેમજ રાજ્ય સ્તરના પ્રાપ્તિ લક્ષ્યાંકો (procurement targets) એડોપ્શનની પ્રક્રિયાને વેગ આપી રહ્યા છે. ફ્લીટ ઓપરેટરો જ્યારે સ્ટાફ ટ્રાન્સપોર્ટ, સિટી ટ્રાન્ઝિટ અને આંતર-શહેર કોરિડોર જેવા અઘરા સેગમેન્ટ્સને ઇલેક્ટ્રિફાય કરવા માંગે છે, ત્યારે બેટરી સ્વેપિંગ આ ઇલેક્ટ્રિફિકેશન ટૂલકિટમાં એક મૂલ્યવાન ઉમેરા તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. ઝડપી ઉર્જા પૂર્તિ સુનિશ્ચિત કરીને, વાહનનો ડાઉનટાઇમ ઘટાડીને અને ઇલેક્ટ્રિફિકેશનનો ખર્ચ ઓછો કરીને, આ ટેક્નોલોજી ઓછા અને વધુ બંને પ્રકારના વપરાશવાળા ઓપરેશન્સ માટે આર્થિક રીતે સક્ષમ સોલ્યુશન આપે છે, જ્યારે ફ્લીટ અપટાઇમ અને ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતાને મહત્તમ બનાવે છે. આ સોલ્યુશન ભારતની કોમર્શિયલ બસ માર્કેટને મોટા પાયે કાર્બનમુક્ત કરવાનો લક્ષ્યાંક પણ રાખે છે, જે 2025 માં પ્રકાશિત CEEW અભ્યાસ અનુસાર હાલમાં 12 બિલિયન યુએસ ડોલરની છે.

વિશ્વની સૌપ્રથમ મોડ્યુલર મલ્ટી-બેટરી સ્વેપબલ સ્માર્ટ બસની અંદરની વિગતો

આ પ્રદર્શનના કેન્દ્રમાં ટાટા સ્ટારબસ EV પ્લેટફોર્મમાં સંકલિત (ઇન્ટિગ્રેટેડ) સન મોબિલિટી HEV નું AIS-038 પ્રમાણિત મોડ્યુલર મલ્ટી-બેટરી સ્વેપબલ સોલ્યુશન છે. આ મોડ્યુલર મલ્ટી-બેટરી સ્વેપબલ આર્કિટેક્ચર એક સાથે બે બેટરી બદલવાની મંજૂરી આપે છે, અને આખી પ્રક્રિયા પાંચ મિનિટથી ઓછા સમયમાં પૂર્ણ થઈ જાય છે, જે ટર્નઅરાઉન્ડ ટાઇમ ઘટાડે છે અને ઓપરેટરોને અપટાઇમ તેમજ ફ્લેક્સિબિલિટી (લવચીકતા) માં મોટો ફાયદો આપે છે.

આ સમાન મોડ્યુલર ડિઝાઇન 100 kWh અને 50 kWh બંને બેટરી કન્ફિગરેશનને સપોર્ટ કરે છે અને 3T થી 55T GVW (ગ્રોસ વ્હીકલ વેઇટ) સુધીના વ્હીકલ સેગમેન્ટ્સમાં કામ કરે છે. એક સિંગલ અંડરલાઇંગ આર્કિટેક્ચર બહુવિધ ઉપયોગો માટે કામ કરે છે અને એન્ડ-યુઝર્સને તેમની ઓપરેશનલ જરૂરિયાતો અનુસાર બેટરી પેક પસંદ કરવાની સુવિધા આપે છે.

સન મોબિલિટી HEV ના બેટરી-એઝ-એ-સર્વિસ (BaaS) અભિગમ હેઠળ, બેટરીને વાહનથી અલગ રાખવામાં આવે છે, જેથી ઓપરેટરોએ બેટરી પેકના ઊંચા પ્રારંભિક ખર્ચને બદલે માત્ર વપરાશમાં લેવાયેલી ઉર્જા માટે ચૂકવણી કરવાની રહે છે. આનાથી બેટરી રિપ્લેસમેન્ટ, પરફોર્મન્સ અને ટેક્નોલોજી જૂની થઈ જવાનું જોખમ ગ્રાહકના બદલે સ્વેપ ઓપરેટર પર શિફ્ટ થાય છે, જેથી ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અપનાવવાનું જોખમ ઘટે છે અને ફાઇનાન્સિંગ સોલ્યુશન્સ ICE (ઇન્ટરનલ કમ્બશન એન્જિન) વાહનોની સમકક્ષ બને છે.

એક જ પ્લેટફોર્મ, દરેક એપ્લિકેશનમાં સ્કેલ કરવા માટે સક્ષમ

બેટરી, વાહન અને સ્વેપ સ્ટેશન આર્કિટેક્ચર સ્ટાફ, સિટી ટ્રાન્ઝિટ અને ઇન્ટરસિટી ઉપયોગો માટે સમાન હોવાથી, ફ્લીટ ઓપરેટરો અને સિટી એડમિનિસ્ટ્રેટર્સ મૂળભૂત સિસ્ટમમાં કોઈ પણ ફેરફાર કર્યા વિના આ સોલ્યુશનનો વ્યાપ વધારી શકે છે, જે કોમર્શિયલ EV ઓપરેશન્સને મોટા પાયે વિસ્તારવા માટે એક મુખ્ય ફાયદો છે.

દરેક સ્વેપબલ EV સન મોબિલિટી HEV ના ઇન્ટેલિજન્ટ નેટવર્ક પર એક કનેક્ટેડ નોડ તરીકે ચાલે છે, જે બેટરી હેલ્થ, લોકેશન, ડ્રાઇવરનું વર્તન, ઉર્જાનો વપરાશ અને પ્રિડિક્ટિવ મેઇન્ટેનન્સ (આગાહીયુક્ત જાળવણી) એલર્ટ્સ પરત મોકલે છે, જેમાં ઓવર-ધ-એર (OTA) અપડેટ ક્ષમતા ઇન-બિલ્ટ છે. આ સિસ્ટમ સન મોબિલિટી HEV ના પ્રોપ્રાઇટરી ડિજિટલ ટ્વીન (Digital Twin) પ્લેટફોર્મ દ્વારા સંચાલિત છે, જે દરેક બેટરી પેક અને સ્વેપ ઇવેન્ટની લાઇવ વર્ચ્યુઅલ પ્રતિકૃતિ છે. તે સિંગલ વ્હીકલના સ્તરે પ્રિડિક્ટિવ ડિગ્રેડેશન મોડેલિંગ, રિમોટ ફોલ્ટ ડાયગ્નોસિસ, ઓપ્ટિમાઇઝ્ડ સ્વેપ શેડ્યુલિંગ અને કાર્બન એકાઉન્ટિંગને સક્ષમ બનાવે છે.

મેડ ઇન ઇન્ડિયા, બિલ્ટ ફોર ધ વર્લ્ડ (ભારતમાં નિર્મિત, વિશ્વ માટે પ્રસ્તુત)

મોડ્યુલર મલ્ટી-બેટરી સ્વેપબલ સોલ્યુશન ભારતની કોમર્શિયલ EV ઇકોસિસ્ટમ માટે એક મહત્વપૂર્ણ ક્ષણ છે, જે સ્વદેશી, OEM-અજ્ઞેયવાદી (OEM-agnostic) ઉર્જા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વધતા મહત્વ પર ભાર મૂકે છે. શૂન્ય ટેલપાઇપ ઉત્સર્જન (ઝીરો એમિશન) સક્ષમ કરવા ઉપરાંત, આ પ્લેટફોર્મ ઉર્જા સ્થિતિસ્થાપકતા અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક ગતિશીલતા ટેક્નોલોજીની વ્યાપક રાષ્ટ્રીય પ્રાથમિકતાઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

સંપૂર્ણપણે ઇન-હાઉસ વિકસાવવામાં આવેલા 275+ થી વધુ પેટન્ટ્સ પર આધારિત આ ટેક્નોલોજી, ભારતમાં બનેલા અને વિશ્વ માટે ઉપયોગી સોલ્યુશન્સ બનાવવાની સન મોબિલિટી HEV ની મહત્વાકાંક્ષાને સાકાર કરે છે.

સન મોબિલિટીની વિશ્વસનીયતાના પીઠબળ અને ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર્સ, થ્રી-વ્હીલર્સ તેમજ નાના કોમર્શિયલ વાહનોમાં સાબિત થયેલી સફળતાના આધારે, સન મોબિલિટી હેવી ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સ (HEV) હવે આ ટેક્નોલોજીને બસો અને ટ્રકો સુધી વિસ્તારી રહી છે. આ ઇન્ટિગ્રેટેડ ઇકોસિસ્ટમ મોડ્યુલર સ્માર્ટ બેટરીઝ, હાઇ-થ્રુપુટ ક્વિક ઇન્ટરચેન્જ સ્ટેશન્સ (QIS) અને ક્લાઉડ-આધારિત સ્માર્ટ નેટવર્કને જોડે છે જેથી બસો અને ટ્રકો મિનિટોમાં ઉર્જા પુનઃપ્રાપ્ત કરી શકે: ચાર્જિંગ ડાઉનટાઇમ નાબૂદ થાય છે, રેન્જની ચિંતા ઘટે છે અને ફ્લીટની ઉત્પાદકતા સુધરે છે. આ પ્લેટફોર્મ 7 થી 13.5 મીટરની બસો અને 3T થી 55T GVW સુધીની ટ્રકોને સપોર્ટ કરે છે, જેનાથી ઓપરેટરો સમાન ઉર્જા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર મલ્ટી-OEM ફ્લીટ્સ તૈનાત કરી શકે છે. વાહનની ખરીદીમાંથી બેટરીની માલિકી દૂર કરીને, સન મોબિલિટી ખરીદીનો ખર્ચ ઘટાડે છે, ફાઇનાન્સિંગની વ્યવહારુતા સુધારે છે અને બેટરી રિપ્લેસમેન્ટ તેમજ ટેક્નોલોજી જૂની થવાની ચિંતાઓને સંપૂર્ણપણે દૂર કરે છે.